DEI+: alternatieven als je niet in aanmerking komt

DEI+ richt zich op pilot- en demonstratieprojecten met hoge innovatiegraad binnen elf thema's (energie-efficiëntie, hernieuwbare energie, CCUS, waterstof, biobased materialen). Projecten moeten technische onzekerheid bevatten, binnen Nederland worden uitgevoerd en minimaal Technology Readiness Level (TRL) 6 tot 8 bereiken. Veel bedrijven stuiten op blockers: het project is te kleinschalig (onder €500.000 subsidiabele kosten), al commercieel bewezen, of valt buiten de elf innovatiethema's.

Daarnaast werkt DEI+ met een openstellingsperiode van 27 januari tot 30 juli 2026, met een budget van €350 miljoen dat op volgorde van binnenkomst wordt verdeeld. Als je te laat bent, of je project past niet in de strikte criteria, zoek je beter een ISDE-subsidie voor investeringen of een Innovatiekrediet voor risicovolle ontwikkelingen.

De SDE++ (Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie) vergoedt de exploitatiekosten van duurzame energie- en CO₂-reducerende technologieën over maximaal 15 jaar. In tegenstelling tot DEI+, dat demonstratieprojecten financiert, richt SDE++ zich op productie-installaties die al bewezen zijn: zonneparken, windturbines, biomassa, geothermie, groengasproductie en industriële elektrificatie.

Het budget voor 2026 bedraagt meerdere miljarden euro's, met een aanvraagronde van 7 oktober tot 6 november. De subsidie dekt het verschil tussen marktprijs en kostprijs van duurzame energie. Ideaal voor bedrijven die na een DEI+-pilot willen opschalen naar productie, of voor ondernemers met een bewezen technologie die geen demonstratiefase meer nodig heeft. Let op: vanaf 2025 wordt de waarde van Garanties van Oorsprong (GvO) voor groen gas afgetrokken van de subsidie.

De ISDE (Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing) geeft een eenmalige investering van 15-30% op zonnepanelen, warmtepompen, energieopslag, isolatie en andere energiebesparende maatregelen. Het totale jaarbudget bedraagt circa €100 miljoen, en MKB-bedrijven, industrie en non-profit kunnen aanvragen via RVO.

Terwijl DEI+ zich richt op innovatie, is ISDE geschikt voor bewezen technieken die je direct wilt implementeren. Denk aan een productiebedrijf dat zijn gasketel vervangt door een industriële warmtepomp, of een datacentrum dat zonnepanelen installeert. Combinatie met andere regelingen zoals EIA (Energie-investeringsaftrek) is mogelijk, waardoor de netto-investering fors daalt.

Het Innovatiekrediet biedt een risicovolle lening tot €15 miljoen voor technisch-innovatieve projecten met hoge onzekerheid. Anders dan DEI+ hoeft je project niet binnen de elf energie-thema's te vallen: alle sectoren komen in aanmerking. De lening heeft een gunstig rentetarief (2-5%) en een aflossingsvrije periode tot 5 jaar.

Dit is een sterk alternatief als je DEI+-budget te beperkt is, of je innovatie zich richt op procesinnovatie, circulaire economie of digitalisering. Denk aan een chemiebedrijf dat een nieuwe katalysator ontwikkelt voor CO₂-hergebruik, of een bouwbedrijf dat een circulair bouwsysteem test. Het Innovatiekrediet werkt doorlopend, geen vaste sluitingsdatum. RVO beoordeelt binnen 13 weken, en je kunt parallel een WBSO-aanvraag indienen voor loonkostenaftrek tijdens ontwikkeling.

Voor projecten met internationale ambitie bieden Horizon Europe en Eurostars substantiële subsidies (€500.000 tot €2,5 miljoen). Horizon Europe Cluster 5 richt zich expliciet op klimaat, energie en mobiliteit, met subsidiepercentages tot 70% voor MKB en 100% voor onderzoeksinstellingen.

Eurostars is geschikt voor MKB-gedreven R&D-samenwerkingen met partners in minimaal twee Eureka-landen. Projecten duren 2-3 jaar, en je ontvangt 35-50% van de projectkosten vergoed. Beide regelingen zijn complementair aan DEI+: waar DEI+ zich richt op nationale demonstraties, financieren Horizon en Eurostars grensoverschrijdende ontwikkeling en marktintroductie. Deadlines zijn 2-3 keer per jaar; check de Horizon Europe call-kalender voor actuele openstellingen.

De MIT-haalbaarheid en MIT R&D-samenwerking zijn ideaal voor vroegere fases dan DEI+. MIT-haalbaarheid geeft 40-50% subsidie (max €40.000) voor onderzoek naar technische en economische haalbaarheid van een innovatie. MIT R&D-samenwerking financiert 25-35% van R&D-projecten waarbij je samenwerkt met kennisinstellingen of andere bedrijven.

Deze regelingen werken goed als voorbereiding op DEI+: gebruik MIT om je TRL-niveau te verhogen van 3-4 naar 6, en vraag daarna DEI+ aan voor demonstratie. Of, als je DEI+ afgewezen wordt vanwege te lage TRL, stap dan terug naar MIT om je technologie verder te ontwikkelen. Budget MIT 2026 bedraagt €30 miljoen, met doorlopende aanvraagmogelijkheid via RVO.

Voor bedrijven die fiscale winst maken, bieden MIA/Vamil en EIA aantrekkelijke aftrekposten. MIA geeft 27-45% investeringsaftrek op Milieu-investeringslijst-items (zonnepanelen, WKK, elektrische voertuigen), Vamil 75% willekeurige afschrijving. EIA biedt 40-45% aftrek op energie-investeringen zoals LED-verlichting, isolatie en efficiënte koeling.

De combinatie van MIA, Vamil en EIA kan het netto-investeringsbedrag met 40-60% verlagen, zonder subsidiebudget of wachttijd. Aanvragen doe je vooraf via RVO; goedkeuring binnen 4-6 weken. Dit is een goed alternatief als je DEI+-project commercieel genoeg is om direct te implementeren, maar je wél kapitaalsteun nodig hebt. Stapel bijvoorbeeld EIA met ISDE voor maximaal rendement.

Veel regio's bieden eigen subsidies voor energie-innovatie. EFRO (Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling) financiert 25-50% van regionale innovatieprojecten, met budgetten van €50.000 tot €2 miljoen. De Just Transition Fund richt zich op achtergebleven regio's in Groningen, Limburg en Noord-Brabant, met focus op afbouw fossiele industrie.

Provincies zoals Noord-Holland, Gelderland en Zuid-Holland hebben eigen innovatievouchers en MKB-leningen voor energietransitie. Bedragen variëren van €10.000 tot €500.000. Het voordeel: minder concurrentie dan bij nationale regelingen, snellere besluitvorming (8-12 weken) en lokale netwerken. Check de overzichtspagina provinciale subsidies voor jouw regio, of gebruik de FundFinder-tool om te zien welke lokale fondsen bij jouw project passen.