MIA/Vamil vs EIA: verschillen, voorwaarden, wanneer welke past

MIA/Vamil en EIA zijn allebei fiscale aftrekposten, maar verschillen in focus en investeringslijst. MIA (Milieu-investeringsaftrek) geeft je 13,5% tot 36% extra aftrek van de winst bovenop de reguliere afschrijving, afhankelijk van de milieucategorie van het bedrijfsmiddel. Vamil (Willekeurige afschrijving milieu-investeringen) laat je 75% van de aanschafkosten willekeurig afschrijven, wat liquiditeitsvoordeel oplevert. Beide gelden voor bedrijfsmiddelen op de Milieulijst: denk aan elektrische voertuigen, emissiearme tractoren, geluidsarme machines en duurzame productiemiddelen. In 2026 is het MIA-budget € 135 miljoen, het Vamil-budget € 20 miljoen.

EIA (Energie-investeringsaftrek) is smaller gericht: alleen voor energiebesparende en hernieuwbare-energie-installaties op de Energielijst. Je krijgt 45,5% aftrek van de fiscale winst over het investeringsbedrag. EIA is vooral interessant voor warmtepompen, zonnepanelen, energiezuinige ledverlichting, batterijopslag en warmteterugwinning. De regelingen sluiten elkaar uit: volgens RVO 2026 kun je EIA en MIA niet voor dezelfde investering claimen.

MIA/Vamil past bij ondernemers die investeren in milieuvriendelijke productiemiddelen, transport of logistiek. Ben je bouwbedrijf, agrarisch bedrijf, transporteur of producent? Dan staan veel machines en voertuigen op de Milieulijst. Sinds 2026 krijgen elektrische mobiele werktuigen (denk graafmachines, vorkheftrucks, veegmachines) zelfs 90% MIA-aftrek. Ook interessant: je mag MIA en Vamil stapelen voor hetzelfde bedrijfsmiddel, wat het totale fiscale voordeel flink verhoogt.

EIA is ideaal voor bedrijven die hun energierekening willen verlagen: kantoren, detailhandel, horeca, datacenters, productielocaties met hoog energieverbruik. Investeer je in een warmtepomp (€ 30.000), dan levert 45,5% EIA-aftrek circa € 3.600 belastingbesparing op (bij 25,8% Vpb-tarief). EIA werkt ook voor kleinere investeringen (led, isolatie), terwijl MIA vaak grotere bedrijfsmiddelen betreft. Let op: staat jouw investering op beide lijsten? Dan moet je kiezen — bereken welke regeling het hoogste voordeel geeft.

Nee, EIA en MIA kun je niet stapelen voor dezelfde investering. Dit staat expliciet in de regelgeving 2026 van RVO. Staat een bedrijfsmiddel zowel op de Milieulijst als Energielijst? Dan kies je de regeling met het hoogste fiscale voordeel. Bereken beide scenario's: MIA-percentage × investeringsbedrag × Vpb-tarief versus 45,5% × investeringsbedrag × Vpb-tarief.

MIA en Vamil mag je wél combineren, omdat ze verschillende voordelen bieden: MIA verlaagt de winst direct (belastingbesparing), Vamil versnelt de afschrijving (liquiditeit). Voor een elektrische vrachtwagen van € 100.000 met 36% MIA en 75% Vamil levert dat € 9.288 belastingkorting (MIA) plus vrije afschrijving van € 75.000 in jaar 1 (Vamil). Ook EIA kun je stapelen met andere subsidies zoals ISDE of provinciale regelingen, tenzij expliciet uitgesloten.

Voor zowel MIA/Vamil als EIA moet je ondernemer zijn voor de inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting. Je vraagt beide regelingen aan bij RVO via het MIA/Vamil-loket (voor Milieulijst) of EIA-loket (voor Energielijst). De investering moet op de actuele lijst staan — deze worden jaarlijks bijgewerkt op 1 januari. Deadline: vraag aan vóór inbedrijfstelling of binnen drie maanden daarna.

Belangrijkste voorwaarden: het bedrijfsmiddel moet nieuw zijn (geen tweedehands, behalve voor bepaalde Vamil-categorieën), je gebruikt het voor je onderneming in Nederland, en het komt voor op de Milieulijst of Energielijst 2026. MIA/Vamil kent budgetplafonds: is het budget op, dan worden aanvragen afgewezen. EIA werkt met een vaste aftrek van 45,5%, dus geen categorieën zoals bij MIA. Combineer je aanvraag met Innovatiebox of WBSO voor maximaal fiscaal voordeel bij innovatie-investeringen.

Stel: je investeert € 40.000 in een industriële warmtepomp. Deze staat op zowel de Milieulijst (MIA/Vamil, categorie 27% MIA) als de Energielijst (EIA 45,5%). Je Vpb-tarief is 25,8%. Scenario MIA: 27% × € 40.000 = € 10.800 extra aftrek → belastingbesparing € 2.786. Scenario EIA: 45,5% × € 40.000 = € 18.200 extra aftrek → belastingbesparing € 4.696. EIA levert hier € 1.910 meer op.

Voeg je Vamil toe (alleen mogelijk bij MIA-keuze), dan mag je 75% × € 40.000 = € 30.000 in jaar 1 afschrijven. Dat geeft liquiditeitsvoordeel: € 7.740 belasting later betalen is geld dat je nu kunt herinvesteren. Maar het absolute belastingvoordeel blijft lager dan EIA. In de praktijk kiezen bedrijven vaak EIA voor energie-installaties en MIA/Vamil voor transport en machines. Twijfel je? Gebruik de FundFinder NL-tool of laat je adviseur beide scenario's doorrekenen.