VEKI: alternatieven als je niet in aanmerking komt

VEKI kent strikte criteria: je moet een industriële onderneming zijn, het project mag nog niet gestart zijn, en de terugverdientijd moet langer dan 5 jaar zijn. Ook moet je als individuele onderneming aanvragen—samenwerkingsverbanden vallen af.

Daarnaast geldt een minimumaanvraag en worden aanvragen op volgorde van binnenkomst behandeld binnen het totaalbudget van €125 miljoen (openstellingsperiode 7 mei 2026 t/m 28 januari 2027). Als het budget op is, of je voldoet niet aan de voorwaarden, heb je alternatieven nodig.

Hieronder vind je regelingen voor innovatie, hernieuwbare energie, circulaire economie en energie-efficiëntie, zowel subsidies als fiscale voordelen. Elk alternatief heeft eigen kenmerken: bedrag, doelgroep en terugverdientijd-eis.

De Demonstratie Energie- en Klimaatinnovatie (DEI+) subsidieert projecten die nieuwe energie- en klimaattechnologie in de praktijk testen. In tegenstelling tot VEKI hoeft de technologie nog niet uitontwikkeld te zijn—demonstratieprojecten komen juist in aanmerking.

DEI+ vergoedt maximaal 50% van de meerkosten (kosten boven de referentietechnologie), met een subsidieplafond dat per openstellingsronde varieert. Je kunt aanvragen als ondernemer, onderzoeksinstelling of overheidsinstelling, dus breder dan alleen industrie. Ideaal als je investering innovatiever is dan VEKI toestaat.

De regeling wordt beheerd door RVO en kent specifieke categorieën: hernieuwbare energie, CO2-afvang en -opslag, energie-efficiëntie en warmtenetten. Check de DEI+ categorie-overzicht voor details over subsidiebedragen en openstellingsdata.

Als je CO2-reductie wilt bereiken via hernieuwbare energieopwekking (zon, wind, biomassa, geothermie) of grootschalige warmtenetten, is SDE++ vaak het logische alternatief. In plaats van een investeringssubsidie krijg je een exploitatiebijdrage over maximaal 15 jaar, gebaseerd op de niet-rendabele top van je project.

SDE++ kent geen maximumbedrag per project, maar werkt met een fasesysteem: hoe lager de CO2-vermijdingskosten, hoe eerder je kans maakt binnen het jaarbudget (circa €13 miljard voor 2025). Dit maakt SDE++ geschikt voor grotere projecten dan VEKI, mits je investering hernieuwbare energie of afvang/opslag van CO2 betreft.

Let op: SDE++ vereist dat je project 'onrendabel' is zonder subsidie. Een interne business case met terugverdientijd <5 jaar kan juist wél passen, zolang de maatschappelijke vermijdingskosten hoog genoeg zijn. Raadpleeg de SDE++ categorie-technologieën om te zien of jouw techniek op de lijst staat.

De Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE) richt zich op kleinere investeringen in warmtepompen, biomassaketels, zonneboilers en isolatie. ISDE is toegankelijk voor bedrijven, instellingen en particulieren—veel breder dan VEKI's industriefocus.

Subsidiebedragen variëren per technologie, met maximaal enkele tienduizenden euro's per project. Omdat ISDE gericht is op gebouwgebonden maatregelen en kleinschalige installaties, is het vooral interessant voor MKB-bedrijven die kantoren, winkels of kleine productiehallen willen verduurzamen.

De regeling kent jaarlijkse openstellingen met beperkte budgetten die snel opraken. Voor proceswarmte in de industrie is ISDE minder geschikt; daarvoor zijn DEI+ of VEKI beter. Gebruik de ISDE technologiewijzer om te checken of jouw installatie subsidiabel is.

Als directe subsidie geen optie is, bieden de Milieu-investeringsaftrek (MIA) en Willekeurige afschrijving milieu-investeringen (Vamil) fiscaal voordeel. MIA geeft tot 36% investeringsaftrek op de fiscale winst; Vamil laat je 75% van de investering willekeurig afschrijven, waardoor je liquiditeit verbetert.

De Energie-investeringsaftrek (EIA) werkt vergelijkbaar: 45,5% aftrek voor energie-investeringen vanaf €2.500. EIA is minder specifiek dan MIA/Vamil en dekt een bredere set technologieën, zoals LED-verlichting, efficiënte koelinstallaties en WKK. Beide regelingen kennen geen terugverdientijd-eis, wat ze aantrekkelijk maakt voor commercieel rendabele projecten.

Let op: MIA/Vamil en EIA zijn geen vervanging voor grote investeringssubsidies—denk aan besparingen van €10.000-€500.000 in plaats van miljoenen. Voor kapitaalintensieve klimaatprojecten combineer je deze regelingen vaak met SDE++ of DEI+.

Naast nationale regelingen kun je aanvullende steun vinden bij provincies en Europese fondsen. Het Just Transition Fund (JTF) biedt bijvoorbeeld tot 50% subsidie voor verduurzaming in industriële transitieregio's zoals Rijnmond. Ook EFRO-programma's per provincie financieren innovatie en CO2-reductie.

Voor samenwerkingsprojecten met kennisinstellingen zijn er MOOI (grootschalige R&D voor energietransitie) en Horizon Europe. Deze regelingen vereisen consortia en zijn complexer, maar bieden hogere subsidiepercentages (vaak 40-60%) en stimuleren kennisdeling.

Check altijd of je project in meerdere categorieën past: combineer bijvoorbeeld een provinciale innovatievoucher met WBSO voor R&D-uren en EIA voor de hardware-investering. Zo maximaliseer je het totale steunbedrag zonder één regeling te overschrijden.