Subsidies en fiscale regelingen bij bedrijfsopvolging

Bij een bedrijfsoverdracht stapel je meestal meerdere instrumenten. De vier belangrijkste:

1. BOR (Bedrijfsopvolgingsregeling) — fiscaal: 83% vrijstelling van schenk- of erfbelasting bij overdracht aan familie/medewerker. Waarde onder €1,3M zelfs 100% vrij. Vereist 5 jaar bedrijfseigenaarschap en 5 jaar voortzetting.

2. MBO / MBI — Management Buy-Out (eigen management neemt over) of Buy-In (externe manager neemt over). Qredits en BMKB-Groen kunnen helpen bij de financiering.

3. Qredits overnamelening — tot €250.000 microkrediet speciaal voor overname, met begeleiding en coaching. Lagere drempel dan bank-financiering.

4. SLIM voor kennisoverdracht — tot €75k voor het vastleggen en overdragen van kennis van vertrekkend personeel naar opvolgers.

De Bedrijfsopvolgingsregeling is — per euro — de grootste fiscale tegemoetkoming die Nederland kent. Bij een familiebedrijf ter waarde van €3M bespaart BOR al snel €500.000–€900.000 aan schenk- of erfbelasting. Voorwaarden: het moet gaan om een "materiële onderneming" (geen beleggings-BV), de schenker moet 5 jaar eigenaar zijn geweest, en de opvolger moet het bedrijf 5 jaar voortzetten. Vanaf 2025/2026 zijn er wijzigingen — de 100%-grens is verlaagd naar ~€1,3M en de administratieve eisen aangescherpt. Werk altijd met een fiscalist die BOR-specialist is (niet een generieke accountant) voor de aanvraag.

Bij een Management Buy-Out koopt je bestaande management het bedrijf; bij een Buy-In komt een externe manager in. In beide gevallen heb je financiering nodig voor de koopsom. Twee routes die je kan combineren: Qredits overnamelening (tot €250k, inclusief coach, rente ~8%) en BMKB-Groen borgstelling bij bank-lening (67,5% staatsgarantie, lagere rente). Een subsidieadviseur die overname-financiering doet, kan ook MIT Haalbaarheid inzetten voor de due-diligence-fase. Zie ook de bredere bedrijfsovername-pagina.

Vaak onderschat: bij een overdracht zit 30-50% van de bedrijfswaarde in informele kennis van de vertrekkende eigenaar/directeur. SLIM kan een formeel kennisoverdrachts-traject financieren: een externe coach begeleidt 6-12 maanden het inwerken van de opvolger, inclusief kennisdocumentatie, processchrijven en stakeholder-introducties. Budget: tot €75.000 per bedrijf, 60% subsidie. Alternatief: het sectorale O&O-fonds heeft soms een eigen "opvolgingssubsidie" met 70-100% dekking.