Fiscale regelingen voor maakbedrijven: WBSO, MIA, EIA en meer

Maakbedrijven hebben toegang tot vijf belangrijke fiscale regelingen: WBSO voor technische innovatie in productieprocessen, MIA/VAMIL voor duurzame machines, EIA voor energie-efficiënte investeringen, Innovatiebox voor octrooi-winst en KIA voor klimaatvriendelijke apparatuur.

De WBSO biedt een directe belastingvermindering op je loonheffing: 32% over de eerste €380.000 aan S&O-loonkosten en 16% daarboven. Voor een maakbedrijf dat een nieuw productieproces ontwikkelt of bestaande machinecontrole optimaliseert, kan dit €50.000-€100.000 per jaar opleveren. De aanvraag loopt via één portaal en je ontvangt de korting maandelijks via je loonaangifte.

MIA (Milieu-Investerings-Aftrek) en VAMIL (Willekeurige Afschrijving Milieu-investeringen) zijn complementair. MIA trekt direct 27-45% van de investering af van je winst – een CNC-freesmachine op de Milieulijst van €100.000 bespaart zo €5.000-€8.000 belasting. VAMIL laat je tot 75% versneld afschrijven op het moment dat jou uitkomt, handig bij winstpieken.

De WBSO geldt voor technisch innovatief werk: je ontwikkelt nieuwe of verbeterde producten, processen of productiemethoden waarbij technische onzekerheid bestaat. Voor maakbedrijven betekent dit vaak het automatiseren van een productielijn, het ontwikkelen van een eigen gereedschap of het verbeteren van kwaliteitscontrole.

Je krijgt 32% loonkosten-aftrek tot €380.000 S&O-loonkosten, daarboven 16%. Een productiebedrijf met twee engineers (samen €120.000 loonkosten) die 60% van hun tijd aan procesoptimalisatie besteden, ontvangt dus 0,32 × €72.000 = €23.040 per jaar. Zelfstandigen krijgen een vaste aftrek van €15.504 voor minimaal 500 uur S&O-werk.

Aanvraag doe je via het RVO-portaal voor 1 maart (kalenderjaar) of 1 september (boekjaar verschoven). Beschrijf concreet welk technisch probleem je oplost en waarom bestaande kennis niet volstaat – vermijd marketingtaal. Goedkeuring volgt binnen 6-8 weken, waarna je maandelijks de aftrek ontvangt via de loonaangifte.

MIA/VAMIL zijn bedoeld voor bedrijfsmiddelen op de officiële Milieulijst die boven €2.500 kosten. Denk aan emissieloze heftrucks, energie-efficiënte compressoren, warmteterugwinning of een lasersnijder met lage energie-inzet. Maakbedrijven kiezen vaak voor de combinatie: MIA voor directe belastingbesparing, VAMIL om cashflow te optimaliseren.

MIA-percentages variëren per categorie: 13,5%, 27%, 36% of 45%. Een freesmachine (code C1210) met 36% MIA op €100.000 investering levert 0,36 × €100.000 = €36.000 winstaftrek, dus circa €7.200 belastingvoordeel bij 20% winstbelastingtarief. VAMIL laat je daarnaast tot 75% van die €100.000 (€75.000) in één jaar afschrijven, waardoor je belastingplicht uitstelt naar jaren met lager resultaat.

Aanvraag moet vóór de investering via de RVO. Je krijgt een beschikking waarmee je bij de belastingaangifte de aftrek claimt. Let op: MIA en EIA kun je niet op dezelfde investering stapelen, VAMIL wel met beide.

De Energie-Investerings-Aftrek (EIA) biedt 45,8% directe aftrek van je fiscale winst voor investeringen in energiebesparende bedrijfsmiddelen en duurzame energie. Voor maakbedrijven zijn dit vaak LED-verlichting, frequentieomvormers voor motoren, restwarmtebenutting of zonnepanelen op de fabriekshal.

De aftrek geldt voor investeringen tussen €2.500 en €135 miljoen per jaar. Investeer je €50.000 in een warmteterugwinsysteem? Dan trek je 0,458 × €50.000 = €22.900 af van je winst, wat circa €4.580 belastingvoordeel oplevert bij 20% tarief. De Energielijst wordt jaarlijks bijgewerkt en bevat ook generieke codes voor maatwerkmachines.

Aanvragen doe je uiterlijk drie maanden na investering. Bij grotere projecten kun je vooraf een intentieverklaring aanvragen om budget te reserveren. EIA is niet combineerbaar met MIA op dezelfde machine, maar wel met VAMIL. Check daarom altijd welke regeling het hoogste netto-voordeel oplevert.

Ja, maar met restricties. WBSO is breed combineerbaar: je kunt tegelijk WBSO-loonaftrek ontvangen en MIA/EIA claimen voor investeringen die uit het S&O-project voortkomen. Daarentegen kun je MIA en EIA niet op hetzelfde bedrijfsmiddel toepassen – kies degene met het hoogste rendement.

VAMIL stapel je wél met zowel MIA als EIA. Een maakbedrijf dat een €200.000 metaalbewerkingsmachine koopt, kan bijvoorbeeld MIA (36% = €72.000 winstaftrek) plus VAMIL (75% versnelde afschrijving van €150.000) claimen. De Innovatiebox past daarna op de winst uit eventuele octrooien die uit S&O voortkomen – effectief tarief 9% in plaats van 25,8%.

Een typisch scenario: productiebedrijf ontwikkelt nieuwe freesmethode (WBSO €30.000), koopt erbij passende CNC-machine (MIA €8.000 + VAMIL cashflow-voordeel €30.000) en installeert LED-verlichting in de hal (EIA €5.000). Totaal fiscaal voordeel eerste jaar: €73.000. Plan dit samen met je accountant om dubbele claims te vermijden.

Kies op basis van je primaire doel. Ontwikkel je nieuwe techniek of verbeter je een proces technisch? Start met WBSO – die dekt de loonkosten en is cumuleerbaar met andere regelingen. Koop je een machine die op de Milieulijst staat? Vergelijk MIA (directe belastingbesparing) en EIA (vaak hoger percentage, maar beperktere lijst).

Voor energie-investeringen (verlichting, klimaatbeheersing, motoren) scoort EIA meestal het hoogst met 45,8%. Voor milieutechniek (emissieloze heftrucks, filters, geluidsisolatie) biedt MIA vaak betere percentages. VAMIL voeg je toe als je cashflow belangrijk vindt – het versnelt afschrijving zonder extra aftrek.

Groot project? Combineer met investeringskredieten of provinciale regelingen. Maakbedrijven in Oost-Nederland kunnen bijvoorbeeld EFRO OP Oost stapelen met fiscale voordelen, mits de investering voldoet aan beide doelstellingen (innovatie + regionale werkgelegenheid).