Innovatie voor maakbedrijven: welke subsidies passen?

Maakbedrijven staan onder druk van internationale concurrentie, robotisering en klimaatdoelen. Innovatie is het instrument om voorop te blijven: nieuwe productieprocessen verlagen de kostprijs, slimme automatisering compenseert personeelstekorten en duurzame materialen openen nieuwe markten.

Volgens RVO ontving de maakindustrie in 2025 de meeste WBSO-aanvragen van alle sectoren, met een gemiddelde besparing van ruim €50.000 per jaar. Daarnaast groeit de vraag naar samenwerkingssubsidies zoals MIT R&D Samenwerking, waarin bedrijven samen met kennisinstellingen prototypes ontwikkelen.

De boodschap: innovatie is geen luxe maar een voorwaarde om relevant te blijven, en subsidies maken die stap financieel haalbaar.

De hoofdregeling is de WBSO, die 32% loonkostenaftrek geeft op R&D-uren tot €380.000 en 16% daarboven—goed voor circa €25.000 per ontwikkel-FTE. Ideaal voor doorlopende verbeterprojecten zoals het automatiseren van lasprocessen of het ontwikkelen van nieuwe legeringen.

Voor grotere sprongen biedt de MIT Haalbaarheid tot 40% subsidie (max. €40.000) om te testen of een idee technisch en commercieel werkt. Denk aan het valideren van een nieuw spanprincipe of een duurzame coatingtechniek. Als de haalbaarheidsfase slaagt, kun je doorstromen naar MIT R&D Samenwerking of het Innovatiekrediet voor kapitaalintensieve ontwikkeling.

Voor samenwerkingsprojecten met minimaal drie partners is de MOOI-regeling interessant: tot 50% subsidie voor grootschalige industriële innovaties die bijdragen aan CO₂-reductie of circulariteit. De vooraanmelding loopt van 17 maart tot 16 april 2026.

Begin met de fase waarin je zit. Werk je continu aan procesverbeteringen? Dan is WBSO de basis—je vraagt het aan vóór je start en ontvangt maandelijks korting op de loonheffing. Heb je een concreet idee maar wil je eerst risico's uitzoeken? Kies MIT Haalbaarheid.

Ga je een prototype bouwen dat de markt nog niet kent, met een ontwikkeltijd van 18+ maanden? Dan past het Innovatiekrediet (renteloos, terugbetalen bij succes). Werk je samen met universiteiten of andere maakbedrijven? Kijk naar MIT R&D Samenwerking of MOOI.

Belangrijk: regelingen kunnen elkaar aanvullen. Veel maakbedrijven stapelen WBSO met MIT of EIA voor investeringen in machines, waardoor het totale voordeel richting de 60-70% van de ontwikkelkosten kan gaan.

Innovatie in de maakindustrie betekent technische vooruitgang: iets dat nieuw is voor jouw bedrijf én technisch onzeker. Voorbeelden zijn het ontwikkelen van een eigen besturingssoftware voor CNC-machines, het testen van composietmaterialen voor lichtere onderdelen of het ontwerpen van een energiezuinig verwarmingsproces.

Ook procesinnovatie telt: slimme logistiek, voorspellend onderhoud via IoT-sensoren of het implementeren van digital twins voor simulaties. Investeringen in standaardapparatuur vallen buiten WBSO, maar kunnen wél via EIA (45% belastingkorting) als het gaat om energie-efficiënte of milieuvriendelijke machines op de Milieulijst.

Let op: pure marktverkenning of design zonder technisch onderzoek valt niet onder R&D-subsidies, maar kan soms via MKB-innovatiestimulering of regionale vouchers worden ondersteund.

Subsidies dekken ontwikkelkosten, maar innovatie vergt vaak ook werkkapitaal voor productie-opschaling. Combineer WBSO met de BMKB-regeling, die banken 50% staatsgarantie geeft op leningen tot €1,5 miljoen—zo krijg je makkelijker krediet voor machines of voorraad.

Voor zeer risicovolle innovaties zonder directe cashflow biedt het Innovatiekrediet tot €5 miljoen renteloos, met uitstel van terugbetaling tot het product commercieel succesvol is. Lukt dat niet, hoef je slechts een fractie terug te betalen.

Daarnaast kan Invest-NL als strategische partner instappen met risicokapitaal of achtergestelde leningen, vooral voor scale-ups in deep-tech of circulaire productie. Schaal je internationaal op? Kijk naar de PIB voor exportfinanciering.